Εχθές ήταν η ημέρα της Μεγαλόχαρης.
Για πολλούς, μια ημέρα γιορτής, οικογενειακής συνάντησης, ξεκούρασης. Για μία μητέρα, όμως, η ημέρα αυτή μετατράπηκε σε ώρες αγωνίας.
Έχοντας ήδη διανύσει το ήμισυ της άδειάς μου και ενώ επέστρεψα εχθές στην Αθήνα για λίγες μόνο ημέρες συνέβη το παρακάτω περιστατικό που αφορά μια υπόθεση διαζυγίου που έχω αναλάβει και βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη.
Πιο συγκεκριμένα, τρεις ημέρες νωρίτερα, η εντολέας μου, μητέρα τριών ανήλικων τέκνων και έχουσα την αποκλειστική επιμέλεια αυτών, με ενημέρωσε ότι ο εν διαστάσει σύζυγός της την εξύβρισε με ιδιαίτερα χυδαίο τρόπο, παρουσία ενός από τα παιδιά τους. Σύμφωνα με όσα μου μεταφέρθηκαν, της τόνισε μεταξύ άλλων, ότι εκείνος “θα κανονίζει για πάντα τη ζωή της”.
Δεν θα σταθώ στους ευτελείς χαρακτηρισμούς.
Όταν, όμως, ένα παιδί βρίσκεται μπροστά σε τέτοιες σκηνές, το περιστατικό παύει να αφορά αποκλειστικά τους δύο ενήλικες.
Αφορά και το παιδί.
Και έπειτα ήρθε η ημέρα της Παναγίας.
Ημέρα γιορτής της μητέρας. Ημέρα κατά την οποία ο πατέρας ασκούσε την επικοινωνία του με το ανήλικο τέκνο.
Κάποια στιγμή, το παιδί δεν ήταν μαζί του.
Ο πατέρας είχε φύγει για αλλού.
Το παιδί ήταν μικρό. Δεν διέθετε κινητό τηλέφωνο. Δεν υπήρχε η δυνατότητα να επικοινωνήσει μόνο του με τη μητέρα του και να της πει πού βρίσκεται.
Και τότε ξεκίνησε η αναζήτηση.
Μία μητέρα να ψάχνει το παιδί της για ώρες.
Να προσπαθεί να καταλάβει πού βρίσκεται.
Να αγωνιά.
Μου τηλεφωνεί και δεν ακούω, ούτε καλησπέρα, ούτε χρόνια πολλά, αλλά μία μητέρα να ουρλιάζει με απόγνωση:
«Νεκταρία, έχασε το παιδί μου, αυτός δεν ξέρει που είναι». Που να ψάξουμε μέσα στην Αθήνα; Ποιον να ρωτήσουμε, που να πάμε;
Τελικώς, μετά από αρκετές ώρες αγωνίας και απελπισίας, με τη συνδρομή της Αστυνομίας, το παιδί εντοπίστηκε μόνο του σε παιδική χαρά.
Μόνο του!!
Αυτή είναι η ουσία του περιστατικού.
Όχι οι χαρακτηρισμοί.
Όχι η οργή.
Όχι οι προσωπικές κρίσεις.
Αλλά τα γεγονότα και μόνο!!
Ένα μικρό παιδί, το οποίο βρισκόταν κατά τον χρόνο εκείνο στο πλαίσιο της επικοινωνίας του με τον πατέρα του, βρέθηκε μόνο του, χωρίς μέσο επικοινωνίας και χωρίς η μητέρα του να γνωρίζει πού βρίσκεται.
Και η Αστυνομία συνέδραμε για τον εντοπισμό του.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν πρέπει να αποδώσουμε σε κάποιον έναν χαρακτηρισμό.
Το ερώτημα είναι απλούστερο και, ταυτόχρονα, πολύ σοβαρότερο.
Τι σημαίνει «έχασα το παιδί»;
Ένα παιδί δεν είναι αντικείμενο που μπορεί να χαθεί και στη συνέχεια να βρεθεί.
Ένα παιδί δεν είναι μια υποχρέωση που αναλαμβάνεται μόνο όταν, ένας από τους γονείς, δεν έχει κάτι άλλο να κάνει.
Η επικοινωνία ενός γονέα με το παιδί του δεν είναι απλώς ένα δικαίωμα.
Συνοδεύεται από ευθύνη.
Την ευθύνη της παρουσίας, της επίβλεψης, της προστασίας και της ασφάλειας.
Και όταν μιλάμε για ένα μικρό παιδί, το οποίο δεν έχει τη δυνατότητα να επικοινωνήσει μόνο του, η ευθύνη αυτή γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.
Στην προκειμένη περίπτωση υπάρχει και ένα ακόμη δεδομένο.
Για τα τρία ανήλικα παιδιά έχει επιδικαστεί δικαστικά διατροφή ύψους 900 ευρώ, την οποία ο πατέρας δεν έχει ούτε για ένα μήνα καταβάλει και η μητέρα δεν μπορεί να διεκδικήσει με νόμιμους τρόπους, αφού δεν έχει την οικονομική δυνατότητα για επιπλέον δικαστήρια.
Δεν θα εκφράσω ούτε γι’ αυτό προσωπική κρίση.
Θα σταθώ μόνο σε μία πραγματικότητα, ήτοι η φροντίδα, η αγάπη, η ασφάλεια και η διατροφή των παιδιών, δεν αποτελεί προαιρετική συμπεριφορά και δεν μπορεί να εξαρτάται από τη διάθεση, τον χρόνο ή τα προσωπικά σχέδια κανενός γονέα.
Κανένα παιδί δεν ζήτησε να έρθει στη ζωή.
Οι ενήλικες αποφασίζουν να γίνουν γονείς.
Και από τη στιγμή που ένα παιδί έρχεται στον κόσμο, οι γονείς του αναλαμβάνουν υποχρεώσεις απέναντί του.
Να το φροντίζουν, να το προστατεύουν, να το μεγαλώνουν με ασφάλεια, να του παρέχουν τα απαραίτητα για τη ζωή και την ανάπτυξή του και να το κρατούν μακριά από καταστάσεις που μπορούν να το θέσουν σε κίνδυνο.
Οι διαφωνίες των γονέων, το διαζύγιο, η διάσταση και οι προσωπικές συγκρούσεις, δεν μπορούν και δεν πρέπει να μετατρέπουν τα παιδιά σε θεατές μιας σύγκρουσης ενηλίκων, ούτε βεβαίως, μπορούν να κάνουν την ευθύνη απέναντί τους λιγότερο σημαντική.
Τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης, θα αξιολογηθούν τις επόμενες ημέρες από τις αρμόδιες αρχές και τα δικαστήρια, με βάση τα αποδεικτικά στοιχεία και με γνώμονα, πάνω από όλα, το συμφέρον των ανήλικων παιδιών.
Όμως, ως άνθρωπος και ως δικηγόρος που καθημερινά συναντά οικογενειακές συγκρούσεις, μπορώ να θέσω ένα ερώτημα που θεωρώ ότι αφορά όλους μας.
Όταν ένας γονέας έχει μαζί του το παιδί του, μπορεί πραγματικά να υπάρξει κάτι σημαντικότερο από το να γνωρίζει πού βρίσκεται και αν είναι ασφαλές;
Και όταν μια μητέρα αναγκάζεται να ψάχνει επί ώρες το μικρό παιδί της, ενώ εκείνο βρίσκεται μόνο του σε μια παιδική χαρά, το ερώτημα δεν είναι ποιος θα επικρατήσει στη σύγκρουση των γονέων.
Το ερώτημα είναι ένα!
Ποιος προστατεύει το παιδί;
Γιατί τελικά, σε κάθε διαζύγιο, σε κάθε διάσταση και σε κάθε δικαστική διαμάχη, υπάρχει ένας κανόνας που δεν θα έπρεπε ποτέ να χρειάζεται να επαναλαμβάνεται.
Τα παιδιά δεν φταίνε για τις επιλογές των ενηλίκων.
Και ακριβώς γι’ αυτό, οι ενήλικες έχουν την υποχρέωση να είναι περισσότερο υπεύθυνοι από ποτέ.
Όχι για να αποδείξουν ποιος είναι ο καλύτερος γονέας.
Αλλά για να μη χρειαστεί ποτέ ξανά ένα παιδί να βρεθεί μόνο του, ενώ οι μεγάλοι θα προσπαθούν μετά να εξηγήσουν τι ακριβώς συνέβη.
Καλημέρα σας🌹